Namen van de volle maan
Wolfsmaan in januari, aardbeienmaan in juni, oogstmaan in de herfst: elke volle maan heeft tegenwoordig een naam. Ze komen uit Noord-Amerika, en ze vertellen meer over het leven daar dan over de maan. Hieronder staat elke naam, wat hij betekent en wanneer die volle maan dit jaar en volgend jaar valt.
| Naam | Waarom | 2026 | 2027 |
|---|---|---|---|
| Wolfsmaan januari | Naar de wolven die midden in de winter hongerig rond de nederzettingen huilden. | 3 jan. | 22 jan. |
| Sneeuwmaan februari | In grote delen van Noord-Amerika de maand met de meeste sneeuw. | 1 feb. | 21 feb. |
| Wormmaan maart | De grond ontdooit en de sporen van regenwormen verschijnen weer. Soms ook vastenmaan, omdat ze in de veertigdagentijd valt. | 3 mrt. | 22 mrt. |
| Roze maan april | Naar de kruipende vlambloem (phlox), die in het voorjaar roze bloeit. Roze is de maan zelf niet. | 2 apr. | 21 apr. |
| Bloemenmaan mei | De maand waarin overal de bloemen uitkomen. | 1 mei | 20 mei |
| Aardbeienmaan juni | De tijd van de wilde aardbeienoogst. | 30 jun. | 19 jun. |
| Hertenmaan juli | Het nieuwe gewei van de mannetjesherten groeit dan snel. In het Engels buck moon. | 29 jul. | 18 jul. |
| Steurmaan augustus | In de Grote Meren was de steur in deze tijd het makkelijkst te vangen. | 28 aug. | 17 aug. |
| Maïsmaan september | De volle maan van september, als die niet de oogstmaan is: de maïs is dan rijp. | – | – |
| Oogstmaan september of oktober | De volle maan die het dichtst bij het begin van de herfst valt. Zie hieronder waarom juist die een eigen naam kreeg. | 26 sep. | 16 sep. |
| Jagersmaan oktober of november | De volle maan na de oogstmaan. Na de oogst waren de velden leeg en het wild vetgemest: tijd om te jagen, bij maanlicht. | 26 okt. | 15 okt. |
| Bevermaan november | Bevers bouwen hun wintervoorraad aan, en pelsjagers zetten hun vallen voor de winter. | 24 nov. | 14 nov. |
| Koude maan december | De lange, koude nachten rond de kortste dag. | 24 dec. | 13 dec. |
| Blauwe maan soms | Een tweede volle maan in dezelfde kalendermaand; gemiddeld eens in de twee à drie jaar. Blauw is ze niet. | 31 mei | – |
Tijden en maanopkomst per volle maan staan bij volle maan.
Waar komen de namen vandaan?
De namen worden vaak toegeschreven aan de oorspronkelijke bewoners van Noord-Amerika, en een deel gaat daar ook op terug. Maar de lijst zoals we hem nu kennen, met precies één naam per maand, is vooral in de twintigste eeuw vastgelegd door de Old Farmer’s Almanac, een Amerikaans jaarboek voor boeren. Verschillende volken gebruikten verschillende namen, en voor dezelfde maand bestaan er vaak meerdere.
Via Engelstalige nieuwssites en sociale media zijn ze de laatste jaren ook in Nederland en Vlaanderen gewoon geworden, vertaald. Een eigen Nederlandse traditie van namen voor volle manen is er niet.
Waarom de oogstmaan bijzonder is
Normaal komt de maan elke dag zo’n 50 minuten later op dan de dag ervoor. Rond het begin van de herfst is dat anders: dan staat de baan van de maan ’s avonds heel vlak ten opzichte van de horizon, en komt ze een paar avonden achter elkaar bijna op dezelfde tijd op, kort na zonsondergang. Voor boeren betekende dat: meerdere avonden achter elkaar licht om na zonsondergang door te werken aan de oogst.
Zo ziet dat er dit jaar uit in Utrecht, naast de volle maan van maart:
Rond de oogstmaan
- vr. 25 sep. 18:59
- za. 26 sep. 19:10
- zo. 27 sep. 19:22
- ma. 28 sep. 19:38
- di. 29 sep. 19:58
Elke avond gemiddeld 15 minuten later.
Rond de volle maan van maart
- ma. 2 mrt. 17:20
- di. 3 mrt. 18:42
- wo. 4 mrt. 20:00
- do. 5 mrt. 21:17
- vr. 6 mrt. 22:33
Elke avond gemiddeld 78 minuten later.
Omdat de oogstmaan de volle maan is die het dichtst bij de herfst-equinox valt (22 of 23 september), valt ze meestal in september, maar ongeveer eens in de drie jaar in oktober. De volle maan daarna heet de jagersmaan.
De oude Nederlandse maandnamen
Wat Nederland wel heeft, zijn oude namen voor de maanden zelf. Ze gaan niet over de maan, maar over wat er op het land gebeurde, en ze zijn er het dichtste bij:
- januari
- louwmaand
- februari
- sprokkelmaand
- maart
- lentemaand
- april
- grasmaand
- mei
- bloeimaand
- juni
- zomermaand
- juli
- hooimaand
- augustus
- oogstmaand
- september
- herfstmaand
- oktober
- wijnmaand
- november
- slachtmaand
- december
- wintermaand
Data berekend met de maantheorie van Jean Meeus, in Nederlandse tijd. Waarom de maan laag aan de hemel zo groot lijkt, staat bij de maanillusie.